ماههاي زمستان زمان شيوع آنفلوآنزا و سرماخوردگي است؛ چرا كه در كنار هم بودن بيشتر افراد در فضاهاي دربسته به علت سرماي هوا انتشار ويروسهاي عامل اين بيماريها را سادهتر ميكند؛ اما اين بيماريها تنها مشكلات بهداشتي اين فصل نيستند.
به گزارش همشهري آنلاين در اينجا به شش گرفتاري شايع اين فصل كه بايد مراقبشان باشيد، ميپردازيم:
مشكلات قلبي
شمار حملههاي قلبي در طول فصل زمستان اوج ميگيرد؛ افزايش فشار فعاليتهاي جسمي در زمستان- براي مثال پارو كردن برف- ممكن است فشار بيشتري بر قلب بياورد به خصوص براي افرادي كه به طور معمول از لحاظ جسمي فعال نبودهاند يا بيماري زمينهاي قلبي دارند؛ در واقع افراد دچار بيماري قلبي با كاهش درجه حرارت درد قفسه سينه (آنژين صدري) بيشتري تجربه ميكنند.
افرادي كه به طور معمول از لحاظ جسمي فعال نبودهاند، نميدانند كه پاك كردن يك مسير از برف چه مقدار فشار جسمي بر آنها وارد ميكند.
براي اينكه در اين موارد خطري متوجهتان نشود، در فواصل پارو كردن برف به طور مكرر به خود استراحت دهيد. پيش از پاروكردن برف غذاي سنگين نخوريد؛ چرا كه فشار اضافي بر قلبتان وارد ميكند. همچنين از يك پاروي كوچك استفاده كنيد تا تودههاي سنگين برف را بلند نكنيد.
اختلال عاطفي فصلي (افسردگي زمستاني)
با كوتاهتر شدن طول روزها در زمستان، برخي از افراد دچار افسردگي زمستاني ميشوند. اين عارضه كه در اصطلاح علمي به آن "اختلال خلقي فصلي" (SAD) ميگويند، شكلي از افسردگي است كه ممكن است در طول هر وقتي در سال رخ دهد، اما شايعترين نوع آن از اواخر پاييز و اوائل زمستان شروع ميشود و تا تابستان به طول ميانجامد. اين بيماري در زنان شايعتر از مردان است.
همه افراد دچار اين بيماري علائم مشابهي ندارند، اما علائم شاخص آن شامل احساس اندوه، اضطراب، نااميدي، احساس گناه و بيارزشي، افكار خودكشي، فرسودگي و تحريكپذيري است.
علت SAD نامعلوم است. برخي از كارشناسان معتقدند اين عارضه ممكن است به عدم تعادل مواد شيميايي در مغز مربوط باشد كه خواب، انرژي و خلق و خو را تنظيم ميكنند. اين عدم تعادل هنگامي رخ ميدهد كه ميزان ملاتونين، يكي از مواد شيميايي مغزي، افزايش مييابد، اما ميزان سروتونين يك ناقل شيميايي ديگر مغزي، كاهش پيدا ميكند.
قرار گرفتن در معرض ميزان بيشتر نور آفتاب ميتواند علائم SAD را تخفيف دهد. كارشناسان همچنين روان درماني و مصرف داروهاي ضدافسردگي را هم براي درمان توصيه ميكنند.
براي افراد مبتلا به SAD شديد، درمان با جعبه نوراني (light box therapy) ممكن است توصيه شود. اين درمان شامل نشستن در مقابل يك لامپ مخصوص كه نور محيط بيرون را شبيهسازي ميكند، بدون نگاه كردن مستقيم به آن براي حدود 30 دقيقه در روز است. اين نور براي تنظيم چرخه خواب روزانه (ريتم شبانهروزي) به كار ميرود كه ممكن است نقشي در تنظيم خلق و خو داشته باشد. گرچه نوردماني علائم افسردگي در اين بيماري را تخفيف ميدهد، اما SAD را علاج نميكند.
مسوميت با گاز مونوكسيد كربن
مسموميت با مونوكسيدكربن شمار زيادي از افراد را به اورژانس بيمارستانها ميفرستد يا باعث مرگ آنها ميشود.
مونوكسيد كربن (CO) گاز بيرنگ و بيبويي است كه در نتيجه احتراق سوخت توليد ميشود. وسايل سوزاننده سوخت در خانه مانند شومينه، اجاق گاز و دستگاههاي گرمكننده مبنع توليد CO هستند.
روشن بودن موتور ماشين يا ژنراتور برق در يك گاراژ دربسته خانه نيز ممكن است به مسموميت با CO منجر شود.
علائم شايع مسموميت با CO شامل سردرد، خستگي، تهوع، سرگيجه و آشفتگي ذهني است. اما تشخيص مسموميت با CO ممكن است مشكل باشد؛ زيرا اين علائم شبيه علائم بسياري از بيماريهاي ديگر است. اگر طول مدت كوتاهي بيش از يك نفر در محيط اين علائم را بروز داد، بايد به مسموميت با اين گاز مشكوك شد.
نصب يك شناساگر مونوكسيدكربن در خانه كه هنگام وجود ميزانهاي بالاي مونوكسيدكربن آژير ميكشد، ضروري است. براي پيشگيري از تجمع CO بهتر از استفاده از بخاري گازيهاي بدون لوله تهويه در خانه پرهيز كرد. هيچگاه موتور ماشين را در گاراژ دربسته روشن نكيند و هيچگاه ژنراتور برق يا هر موتور گازسوز ديگري را در فضاي محصور در خانه روشن نكنيد.
سرمازدگي
سرمازدگي هنگامي رخ ميدهد كه پوست و بافتهاي زير آن يخ بزنند. اين عارضه اغلب نواحي در معرض بدن را كه در مقابل سرما هستند مانند بيني، گوشها، گونهها، چانه، انگشتان دست يا پا و مناطقي كه گردش خون كمتري دارند، مبتلا ميكند.
سرمازدگي ميتواند باعث آسيب دائمي پوست و بافت زيرين آن شود و در موارد شديد ممكن است به قطع عضو بينجامد.
علائم سرمازدگي ممكن است با درد و ظاهر سفيد و رنگپريده پوست آغاز شود. هنگامي آن ناحيه بيحس شود و درد از بين برود، سرمازدگي شديد است.
در صورتي كه فكر ميكنيد بخشي از بدنتان سرما زده شده است، خود را از محيط سرد دور كنيد، هنگامي به داخل خانه رسيديد، محل سرمازدگي را مالش ندهيد، زيرا اين كار آسيب بيشتري ايجاد ميكند.
در عوض ناحيه مبتلا را در آبي با دماي مشابه درجه حرارت اتاق است، غوطهور كنيد. اين كار ممكن است دردناك باشد، اما بايد درد تحمل كنيد و آن ناحيه در آب نگهداريد تا گرم شود. در صورتي كه ناحيه سرمازده شروع به تاول زدن كرد يا رنگش سياه شد، فورا به پزشك مراجعه كنيد.
بهترين راه براي پيشگيري از سرمازدگي اين است كه از قبل خودتان را آماده كرده باشيد. در چند لايه لباسهاي مناسب بپوشيد. چند لايه پوشيدن اين مزيت را دارد كه ميتوان آنها را تن خود خارج و جايگزين كنيد.
هيپوترمي
هيپوترمي كه ممكن است بر توانايي فكر كردن يا حركت كردن فرد اثر بگذارد، هنگامي رخ ميدهد كه درجه حرارت بدن به پايين 35 درجه سانتيگراد ميرسد. اين عارضه هنگامي رخ ميدهد كه شخصي براي مدت طولاني در معرض درجه حرارتهاي پايين قرار ميگيرد. اما هيپوترمي ممكن است در درجه حرارتهاي بالاتر هم رخ دهد.
در طول مراحل اوليه هيپوترمي، شخص احساس خستگي، گيجي و سردرگمي ميكند و دچار لرزي غيرقابل مهار ميشود. نهايت لرز فرد متوقف ميشود، ديگر اصلا احساس سرما نميكند، پوستش كبود و مردمكهايش گشاد ميشود و هوشيارياش را از دست ميدهد.
كارشناسان توصيه ميكنند افراد در همان مراحل اوليه هيپوترمي به دنبال كمك پزشكي بروند، و گرنه در مراحل انتهايي از عهده اين كار بر نخواهند امد. بهترين روش براي درمان افراد دچار هيپوترمي گرم كردن دوباره آنهاست. اگر هيپوترمي خفيف باشد،
كافيست روي فرد پتو بيندازيم و بگذاريم خود فرد به تدريج دوباره گرم شود. در موارد شديد هيپوترمي، فرد بايد با چراغهاي گرمكننده، پتوهاي برقي و تزريق داخل وريدي مايعات گرم درمان شود.
آسيبهاي ناشي از پارو كردن برف
برخي از افراد از پارو كردن برف هراس دارند و اين نگراني بيپايه هم نيست. بر اساس بررسي كه در سال 2011 در "جورنال پزشكي اورژانس آمريكا" منتشر شد، هر سال به طور ميانگين 11000 بزرگسال و كودك به علت جراحتهاي ناشي از پارو كردن برف بستري ميشوند. شايعترين آسيبها شامل مشكلات قلبي، آسيب به سر، كشيدگي عضلات، بريدگيها و شكستگيها و به خصوص آسيبهاي كمر است.
كارشناسان براي جلوگيري از افتادن روي برف يا يخ حين پاك كردن برف پوشيدن به كفش يا چكمههاي عاجدار را توصيه ميكنند.
براي جلوگيري از آسيبديدگي كمر به جاي بلند كردن برف، آن را به جلو فشار دهيد. اگر لازم است برف را بلند كنيد، مقدار كمي از برف را برداريد، چمباتمبه بزنيد، يعني در حاليكه پاهايتان از هم فاصله دارد، زانوهايتان را خم كنيد و پشتتان را راست نگهداريد.
بعد به آهستگي توده برف را بلند كنيد، اما از خم كردن دست در محل مچ پرهيز كنيد. همچنين نبايد برف از بالاي سر به عقب يا به طرفين پرتاب كنيد، زيرا حركت پيچشي كه براي انجام اين كارها لازم است، به پشتتان فشار ميآورد.